Орчин үеийн хог хаягдлын менежментэд автоматжуулалт нэвтрүүлэх нь цэвэрлэгээний ажлыг хялбарчлах, хог хадгалах багтаамжийг илүү үр ашигтай ашиглах, хэрэглэгчийн тав тухыг нэмэгдүүлэх нэг боломж юм. Үүний нэг жишээ нь мэдрэгчтэй таг болон автомат шахах механизмтай хогийн сав юм.
Эдгээр төхөөрөмж нь хөдөлгөөн мэдрэгчээр тагийг нээх, хогийг механикаар шахах зэрэг өөр өөр үүргийг нэгтгэж болно. Зарим загвар нь хогны уутыг автоматаар солих эсвэл битүүмжлэх нэмэлт механизмтай байдаг.
Гэхдээ эдгээр бүх функц нэг төхөөрөмжид заавал байдаггүй. Иймээс худалдан авахдаа тухайн загварын бодит үзүүлэлт, аюулгүй ажиллагааны хамгаалалт болон ашиглалтын шаардлагыг шалгах нь чухал.
1. Автомат шахагчтай, мэдрэгчтэй хогийн сав гэж юу вэ?
Энэ төрлийн хогийн сав нь хог хаягдлыг хадгалах уламжлалт зориулалтаас гадна нэг буюу хэд хэдэн автомат ажиллагааг гүйцэтгэдэг.
Мэдрэгчтэй таг нь гар хүрэхгүйгээр хог хаях боломж олгоно. Хөдөлгөөн мэдрэгч эсвэл ойртолт мэдрэгч хэрэглэгчийг илрүүлэхэд таг автоматаар нээгдэж, тодорхой хугацааны дараа хаагдана.
Автомат шахах механизм нь саванд хийсэн хогийг механик хүчээр шахаж, эзлэхүүнийг багасгадаг. Ингэснээр ижил багтаамжтай саванд шахагчгүй хувилбараас илүү их хэмжээний тодорхой төрлийн хог хадгалах боломжтой.
Нэмэлт ухаалаг функцүүд нь загвараас хамааран хогны уутыг битүүмжлэх, дүүргэлтийг хянах, цэнэгийн түвшнийг мэдээлэх зэрэг байж болно.
Эдгээр функцийг ялгаж ойлгох хэрэгтэй. Автомат тагтай сав болгон шахагчтай биш, мөн автомат шахагчтай сав болгон интернэтэд холбогдсон ухаалаг төхөөрөмж биш юм.
2. Автомат шахагчтай хогийн савны гол давуу тал
2.1. Хог хадгалах эзлэхүүнийг үр ашигтай ашиглах
Хогийн саванд хийсэн картон, цаас, зарим төрлийн хуванцар савлагаа зэрэг материалын дотор агаарын зай их байдаг. Шахах механизм нь эдгээр завсрыг багасгаж, хогийн эзлэхүүнийг бууруулах боломжтой.
Гэхдээ шахалтын үр дүн нь хогийн төрөл, анхны нягтрал, материалын уян хатан чанар болон шахах хүчнээс хамаарна. Иймээс үйлдвэрлэгчийн заасан багтаамжийн нэмэгдлийг бүх төрлийн хогт ижил хэмжээгээр хамааруулж болохгүй.
Мөн хогийг шахах нь нийт массыг устгахгүй. Харин нэгж эзлэхүүнд ногдох хогийн массыг нэмэгдүүлдэг.
2.2. Хог цуглуулах давтамжийг багасгах боломж
Савны бодит ашиглах багтаамж нэмэгдэж, хог халих хүртэлх хугацаа уртасвал цуглуулах давтамжийг өөрчлөх боломж бүрдэж болно.
Гэхдээ энэ нь бүх нөхцөлд заавал хэрэгжинэ гэсэн үг биш. Үнэр, эрүүл ахуй, хогийн төрөл, савны зөвшөөрөгдөх жин, тээврийн хэрэгслийн шаардлага зэрэг хүчин зүйлээс шалтгаалан хогийг тогтсон хугацаанд цуглуулах шаардлагатай хэвээр байж болно.
2.3. Хэрэглэгчийн тав тух
Мэдрэгчтэй таг нь савны тагийг гараар барих шаардлагыг багасгана. Энэ нь оффис, гал тогоо, зочид буудал болон бусад үйлчилгээний орчинд хэрэглэгчийн тав тухыг нэмэгдүүлж болно.
Гэхдээ тагийг хүрэлгүй нээх боломж нь савны дотор болон гадна бүх гадаргуу цэвэр гэсэн үг биш. Тогтмол цэвэрлэгээ, хогны уутыг зөв солих, гараа угаах зэрэг эрүүл ахуйн дадал хэвээр чухал.
2.4. Хогны уутыг солих ажлыг хялбарчлах боломж
Зарим загварт хогны уутыг автоматаар татах, битүүмжлэх зэрэг функц байдаг. Энэ нь хэрэглэгч болон цэвэрлэгээний ажилтны хогтой шууд харьцах хугацааг багасгаж болно.
Гэхдээ уут солих автомат систем нь тусгай уут, нэмэлт сэлбэг эсвэл тухайн загварт тохирсон хэрэглээний материал шаардаж болох тул худалдан авах үеийн үнээс гадна урт хугацааны зардлыг тооцох хэрэгтэй.
3. Эрүүл ахуй ба аюулгүй байдал
Гар хүрэх хэрэгцээг багасгах нь
Хогийн савны таг, бариул зэрэг гадаргуу дээр бичил биетэн хуримтлагдаж болох тул гараар хүрэх үйлдлийг багасгах нь эрүүл ахуйн хувьд давуу талтай.
Гэхдээ мэдрэгчтэй таг нь халдварт өвчнөөс бүрэн хамгаалахгүй. Хог хаягдлын аюулгүй ажиллагаанд савны гадаргууг тогтмол цэвэрлэх, хогтой харьцсаны дараа гараа угаах, шаардлагатай үед хамгаалах хэрэгсэл ашиглах нь чухал хэвээр байна.
Автомат шахагчийн аюулгүй ажиллагаа
Шахах механизм нь хөдөлгөөнт эд ангитай тул хавчуулах, дарах, гэмтээх эрсдэлтэй. Иймээс хамгаалалттай загвар сонгох шаардлагатай.
Худалдан авахдаа дараах үзүүлэлтийг шалгана:
- Хөдөлгөөн мэдрэгч нь хүний гар болон бусад биетийг илрүүлэх үед шахалтыг зогсоодог эсэх
- Үйлчилгээний хаалга нээлттэй үед шахагч ажиллахгүй байх хамгаалалттай эсэх
- Шаардлагатай үед төхөөрөмжийг шууд зогсоох боломжтой эсэх
- Таг, хаалганы түгжээ болон хамгаалалтын мэдрэгч найдвартай эсэх
- Түгжрэл гарсан үед төхөөрөмжийг аюулгүй салгаж, засварлах заавартай эсэх
Хамгийн чухал нь үйлдвэрлэгчийн зааврын дагуу ашиглах бөгөөд шахагч ажиллаж байх үед гараа дотор нь хийх, гацсан хогийг гараар авахыг хориглох явдал юм.
4. Байгаль орчинд үзүүлэх нөлөө
Автомат шахагч нь хог хадгалах эзлэхүүнийг багасгаж, цуглуулалт болон тээвэрлэлтийн ажиллагааг оновчлох боломжтой. Гэхдээ байгаль орчны бодит үр ашиг нь төхөөрөмжийн хэрэглээнээс хамаарна.
Хогийн саванд илүү их хог багтдаг боллоо гээд хог хаягдлын үүсэлт өөрөө буурахгүй. Мөн шахсан хогийг дахин боловсруулахад заавал илүү хялбар болно гэсэн үг биш.
Хэрэв цаас, хуванцар, металл зэрэг дахин боловсруулах боломжтой материалыг органик болон бохир хогтой хамт шахвал материалууд бохирдох, дараагийн ангилан ялгалтыг хүндрүүлэх эрсдэлтэй.
Иймээс дараах зарчмыг баримтлах нь зүйтэй:
- Дахин боловсруулах боломжтой хогийг эх үүсвэр дээр нь ангилах.
- Шахагчийг зөвхөн үйлдвэрлэгчийн зөвшөөрсөн хогийн төрөлд ашиглах.
- Аюултай хог, зай хураагуур, даралтат сав, шатамхай болон халуун материалыг зөвшөөрөлгүйгээр шахахгүй байх.
- Хог цуглуулах давтамж болон тээврийн маршрутыг бодит өгөгдөлд үндэслэн төлөвлөх.
5. Ашиглалтын зардал ба эдийн засгийн үр ашиг
Автомат шахагчтай, мэдрэгчтэй хогийн сав нь уламжлалт савнаас илүү үнэтэй байж болох тул зөвхөн худалдан авах үнийг харьцуулах нь хангалтгүй.
Нийт зардалд дараах зүйлсийг оруулна:
- Анхны худалдан авалтын үнэ
- Цахилгаан, аккумулятор эсвэл зайны зардал
- Тусгай хогны уут болон хэрэглээний материал
- Мэдрэгч, мотор, шахагчийн засвар үйлчилгээ
- Эвдэрсэн эд ангийг солих болон сэлбэгийн хүртээмж
- Цэвэрлэгээ, хог цуглуулалт, ажилтны зарцуулсан цаг
Эдийн засгийн үр ашгийг үнэлэхдээ төхөөрөмж нэвтрүүлэхээс өмнөх болон дараах зардлыг харьцуулах шаардлагатай. Жишээлбэл, хог цуглуулах давтамж буурсан ч тусгай уут, цахилгаан болон засварын зардал ихэсвэл нийт хэмнэлт бага байж болно.
Харин хог их хэмжээгээр үүсдэг, сав байнга дүүрдэг, цуглуулалтын зардал өндөртэй орчинд шахагчийн үр ашиг илүү ач холбогдолтой байж болно.
6. Монголын нөхцөлд ашиглах боломж
Монгол Улсад, ялангуяа Улаанбаатар хотод ийм төрлийн төхөөрөмж ашиглахдаа байршил, температур, эрчим хүчний хангамж болон засвар үйлчилгээний боломжийг хамтад нь авч үзэх хэрэгтэй.
Өвлийн хүйтэн
Бага температур нь аккумуляторын хүчин чадал, моторын ажиллагаа, хуванцар эд ангийн механик шинж чанарт нөлөөлж болзошгүй. Гадна орчинд ашиглах төхөөрөмжийн ажиллах температурын хязгаар, ус тоосны хамгаалалт болон өвлийн улиралд ажиллах туршилтын мэдээллийг үйлдвэрлэгчээс авах нь зүйтэй.
Дотор орчинд ашиглах зориулалттай загварыг гадна талбайд шууд байрлуулах нь тохиромжгүй байж болно.
Цахилгаан болон засвар үйлчилгээ
Зайгаар ажилладаг загвар нь цахилгаан тэжээлгүй байршилд тохиромжтой байж болох ч цэнэглэх, зай солих шаардлагатай. Харин цахилгаанд холбогддог загварын хувьд суурилуулалт болон цахилгааны аюулгүй байдлыг тооцох хэрэгтэй.
Мөн Монголд тухайн загварын сэлбэг, засвар үйлчилгээ, хэрэглээний материалын нийлүүлэлт боломжтой эсэхийг урьдчилан шалгах нь чухал.
Ямар байгууллагад тохиромжтой вэ?
- Оффис, бизнесийн байгууллага
- Худалдааны төв, зочид буудал
- Ресторан, кафе, гал тогоо
- Сургууль, эмнэлэг болон үйлчилгээний байгууллага
- Хог их хэмжээгээр үүсдэг дотор орчин
- Хогны уут солих ажиллагааг хялбарчлах шаардлагатай объект
Гэхдээ ердийн айл өрх, бага хэмжээний хог үүсгэдэг байгууллагад автомат шахагчтай төхөөрөмжийн өндөр өртөг нь бодит үр ашгаасаа давж болзошгүй. Ийм нөхцөлд энгийн тагтай эсвэл мэдрэгчтэй хогийн сав хангалттай байж болно.
7. Худалдан авахдаа юуг анхаарах вэ?
Автомат шахагчтай, мэдрэгчтэй хогийн сав сонгохдоо дараах шалгуурыг ашиглаарай.
- Бодит багтаамж: Шахагчгүй үеийн багтаамж болон үйлдвэрлэгчийн заасан шахалтын үр ашгийг тусад нь шалгах.
- Аюулгүй ажиллагаа: Шахалтын үеийн хамгаалалт, хаалганы түгжээ, зогсоох механизмтай эсэх.
- Хогны төрөл: Ямар материал шахахыг зөвшөөрсөн, ямар материалыг хориглосон болох.
- Эрчим хүч: Цэнэглэх арга, зайны ашиглалт, цэнэгийн түвшний мэдээлэл.
- Хэрэглээний материал: Тусгай уут, шүүлтүүр эсвэл бусад нэмэлт материал шаарддаг эсэх.
- Засвар үйлчилгээ: Мотор, мэдрэгч, шахагчийн эд анги солих боломж.
- Орчны нөхцөл: Ажиллах температур, чийг, ус болон тоосны хамгаалалт.
- Баталгаа: Үйлдвэрлэгчийн баталгаат хугацаа, засвар үйлчилгээний нөхцөл.
Дүгнэлт
Автомат шахагчтай, мэдрэгчтэй хогийн сав нь хог хадгалах эзлэхүүнийг илүү үр ашигтай ашиглах, гараар хүрэх хэрэгцээг багасгах, цэвэрлэгээ болон хог цуглуулах ажиллагааг хялбарчлах боломжтой.
Гэвч эдгээр давуу тал нь төхөөрөмжийн бодит хийц, хамгаалалт, хогийн төрөл болон ашиглалтын орчноос хамаардаг. Автомат шахалт нь хогийг устгахгүй, мэдрэгчтэй таг нь халдварын эрсдэлийг бүрэн арилгахгүй, мөн бүх төрлийн хогийг дахин боловсруулахад тохиромжтой болгохгүй.
Тиймээс хамгийн зөв сонголт бол байгууллагын хэрэгцээ, хог үүсэх хэмжээ, нийт ашиглалтын зардал болон аюулгүй ажиллагааны шаардлагад нийцсэн төхөөрөмж юм.
GoGreen.mn — Цэвэр орчин, ухаалаг хог хаягдлын шийдэл.